Heb je vandaag al iets aan een chatbot gevraagd? Een recept, een mailtje of advies over een lastige keuze? Dan ben je niet de enige. AI zit steeds vaker in ons dagelijks leven. Daarmee groeit ook de vraag hoeveel vertrouwen we er eigenlijk in stellen.

Op 20 oktober 2026 verscheen in het Reformatorisch Dagblad een opvallend artikel over dit onderwerp. De titel is “AI is de nieuwe toren van Babel”. In dit blog lees je wat de schrijver bedoelt. Daarna kijken we nuchter naar wat AI wel en niet kan. Tot slot krijg je vijf tips om zelf de regie te houden.

Wat schrijft Muel Kaptein?

De auteur is Muel Kaptein. Hij is hoogleraar ethiek en integriteit aan de Erasmus Universiteit Rotterdam en partner bij KPMG. Hij schreef het artikel op persoonlijke titel, vanuit Christelijk perspectief.

Kaptein ziet dat over AI wordt gesproken alsof het overal is, alles weet en alles kan. Dat zijn volgens hem eigenschappen die in de Bijbel aan God worden toegeschreven. Zijn grootste zorg is niet dat AI echt God wordt. Zijn zorg is dat wij AI stap voor stap een te grote plaats geven.

Hij pleit niet tegen het gebruik van AI. Hij gebruikt het zelf ook en noemt het handig. Zijn punt is dat een hulpmiddel zijn doel voorbijschiet als het ons van het belangrijkste afhoudt.

Dit is zijn visie. Het blog van Computerwijs geeft die weer. Het is niet het standpunt van Computerwijs.

Het oude verhaal: de toren van Babel

Het verhaal van Babel staat in Genesis 11. De mensen willen een stad en een toren bouwen die tot in de hemel reikt. In de Statenvertaling zeggen ze: “laat ons een naam voor ons maken”. Ze willen bijeen blijven en hun toekomst zelf in handen nemen.

Kaptein verwijst ook naar Genesis 3, het verhaal van de zondeval. Daar belooft de slang aan Adam en Eva: “gij zult als God zijn, kennende het goed en het kwaad.”

Beide verhalen gaan over dezelfde menselijke neiging. We willen zelf alles weten en zelf alles kunnen. Volgens Kaptein bouwen we die toren nu met andere middelen. Niet met leem en gebakken stenen, maar met chips, datacenters en algoritmen.

Je hoeft het met zijn geloofsovertuiging niet eens te zijn om de vraag te herkennen. Voor wie gelovig is, heeft de vraag een extra laag. Maar ook als je het verhaal vooral als beeld leest, blijft de vraag staan: hoeveel plaats geef jij een chatbot in je leven?

Drie verwachtingen, drie controlevragen

Kaptein ziet drie verwachtingen in de manier waarop over AI wordt gesproken. Je kunt ze elk toetsen aan wat je zelf ziet als je met AI werkt.

1. “AI is straks overal”

Techbedrijven werken eraan dat AI zit in telefoons, brillen, horloges en huishoudapparaten. Dat kan handig zijn. Maar je hoeft niet alles aan te zetten.

Controlevraag: Welke AI-functies gebruik jij echt, en welke staan er alleen omdat het kan?

2. “AI weet alles”

Een chatbot klinkt vaak zelfverzekerd. Toch maakt AI fouten. Soms verzint een chatbot feiten, bronnen of cijfers die niet bestaan. Ook kan de kennis verouderd zijn. Hoe overtuigend een antwoord klinkt, zegt dus niets over of het klopt.

Controlevraag: Controleer je een belangrijk antwoord bij een betrouwbare bron?

3. “AI kan alles”

AI kan goed helpen bij het ordenen van gedachten. Het kan voor- en nadelen op een rij zetten. Maar AI draagt geen verantwoordelijkheid voor jouw keuze. Dat blijf jij zelf doen, ook als je advies van een chatbot hebt gevolgd.

Controlevraag: Gebruik je AI om te helpen bij je besluit, of om het besluit voor je te nemen?

Zo houd je zelf de regie

Je hoeft AI niet te mijden om verstandig met AI om te gaan. Met deze vijf gewoontes blijf jij aan het stuur zitten.

1. 1. Bedenk eerst zelf een antwoord. Schrijf kort op wat jij denkt of wilt. Vraag pas daarna wat de chatbot ervan vindt. Zo blijft je eigen oordeel de basis.
2. 2. Gebruik AI om te verhelderen, niet om te beslissen. Laat een chatbot opties, argumenten of een samenvatting geven. De keuze maak jij.
3. 3. Controleer belangrijke feiten. Zoek cijfers, data en bronnen na op een betrouwbare website. Dat geldt extra bij gezondheid, geld en regelgeving.
4. 4. Deel geen gevoelige gegevens. Zet geen wachtwoorden, bankgegevens, medische informatie of privézaken van anderen in een chatbot.
5. 5. Bespreek grote beslissingen met mensen. Bij een moeilijke keuze helpt een gesprek met iemand die jou kent. Dat kan een familielid, een vriend of je huisarts zijn. Wie gelovig is, kan het ook in gebed bespreken. Een chatbot kan hooguit een aanvulling zijn.

Een vraag om mee te nemen

Kaptein stelt een eenvoudige vraag: waar zoeken we eigenlijk als eerste onze kennis en zekerheid? Je hoeft die vraag niet op dezelfde manier te beantwoorden als hij. Het is wel goed om die vraag jezelf te stellen.

AI is een krachtig hulpmiddel. Een hulpmiddel werkt het best als jij weet wat je ermee wilt. Dat geldt voor een toren van stenen en voor een toren van chips.

Wil je beter leren omgaan met AI? Bekijk dan de AI-cursussen van Computerwijs. Daar leer je stap voor stap wat een chatbot kan, waar de grenzen liggen en hoe je veilig werkt.

Bronnen

• Muel Kaptein, AI is de nieuwe toren van Babel, Reformatorisch Dagblad, 20 oktober 2026
• Genesis 3, Statenvertaling
• Genesis 11, Statenvertaling