Minder afhankelijk van grote techbedrijven: wat kun je zelf doen?

Op 3 juni 2026 maakte het Europees Parlement bekend dat Qwant de standaardzoekmachine wordt in plaats van Google. Qwant is een Franse zoekmachine. Dat meldde persbureau Reuters. De wijziging gold vanaf 4 juni voor de browsers van het Parlement. Medewerkers kunnen nog steeds een andere zoekmachine kiezen.

Volgens een woordvoerder van het Parlement hoort dit bij een bredere inspanning. Het Parlement wil minder afhankelijk worden van digitale hulpmiddelen van buiten de EU.

Ook gewone gebruikers stellen zich deze vraag. Moet je alles bij Google, Microsoft of Apple laten staan? In dit artikel lees je welke keuzes je hebt, wat de nadelen zijn en waar je beter voorzichtig kunt zijn. Je hoeft niets te veranderen. Je kunt wel bewuster kiezen.

Snel regelen? Doe dit:

  1. Kies één onderdeel om mee te beginnen, bijvoorbeeld je zoekmachine of je e-mail. Je hoeft niet alles te veranderen.
  2. Probeer een alternatief eerst een week uit voordat je overstapt.
  3. Bewaar je oude account en je gegevens tot je zeker weet dat alles werkt.
  4. Controleer bij een Europees product waar het bedrijf zit en niet alleen waar de servers staan.
  5. Gebruik je je telefoon voor bankieren of DigiD? Wees dan voorzichtig met telefoons zonder Google.
Kompas op een laptop met een hangslotje, als beeld voor zelf de richting kiezen online
Toren van blokken waarvan één blok naar buiten is geschoven

Waarom willen mensen minder afhankelijk zijn van grote techbedrijven?

Je e-mail, foto’s, agenda en bestanden staan bij veel mensen bij één Amerikaans bedrijf. Gaat daar iets mis, of verandert dat bedrijf de voorwaarden? Dan zit je vast. Dat is een reden om na te denken over andere keuzes.

De Seniorenacademie van HCC beschrijft het zo (5 juni 2026): Europa praat steeds vaker over digitale soevereiniteit. Het idee is dat Europese organisaties minder afhankelijk moeten worden van Amerikaanse en Chinese technologie.

Ook gewone gebruikers kijken om zich heen. De NOS vroeg in 2025 aan 17 Europese aanbieders van e-mail, cloudopslag en online documenten hoe het ging. Tien reageerden. Alle tien meldden meer nieuwe klanten (4 april 2025). De overstappers waren vooral kleinere bedrijven en consumenten.

Experts waarschuwden in hetzelfde artikel ook. Amerikaanse merken blijven dominant, omdat mensen ze kennen. Europese alternatieven zijn volgens hen vaak minder gebruiksvriendelijk en versnipperd.

Het is dus geen onbeperkte winst. Elke keuze heeft een prijs, in gemak of in tijd.

Begin bij je gegevens: e-mail, foto's en bestanden

De HCC Seniorenacademie adviseert (4 februari 2026) om bij je gegevens te beginnen. Vraag jezelf af waar je bestanden, foto’s, mail en agenda staan. Hun tip: begin met je mail of je foto’s.

De NOS noemt onder meer deze Europese aanbieders: Proton (Zwitserland), Tuta Mail (Duitsland), Startmail, Soverin (Nederland), Posteo, Mailbox.org, Nextcloud en Koofr. Het zijn aanbieders van e-mail, cloudopslag of online documenten. Kijk op de website van de aanbieder naar wat je krijgt en wat het kost.

Dit is ons advies voor het overstappen:

  1. Kies één onderdeel, zoals je e-mail of je foto’s.
  2. Maak eerst een kopie van je gegevens. Kijk of je ze later weer kunt exporteren.
  3. Houd je oude account actief tot alles is overgezet.
  4. Bij e-mail is het wijzigen van je adres de grootste klus. Je moet het doorgeven aan je bank, winkels en andere diensten. Doe dat stap voor stap.
  5. Zet voor je nieuwe account meteen tweestapsverificatie aan en kies een sterk, uniek
Wolk met een envelop en een fotolijstje erin en een sleutel eronder
Browservenster met een vergrootglas waarin een kompas te zien is

Zoeken en browsen

Een andere zoekmachine

Qwant is een Franse zoekmachine. Volgens de HCC Seniorenacademie gebruikt Qwant zoekopdrachten niet om persoonlijke profielen op te bouwen. Dat is een bewering van het bedrijf zelf.

Qwant en het Duitse Ecosia werken samen aan een eigen Europese zoekindex, Staan. Beide bedrijven gebruiken die sinds 6 augustus 2025, schreef TechCrunch. Het doel was om eind 2025 ongeveer de helft van de Franse zoekopdrachten zo te beantwoorden. Bij de Duitse zoekopdrachten was dat een derde. TechCrunch zegt niet waar de rest van de resultaten vandaan komt. Wil je dat weten, kijk dan bij de aanbieder.

Ecosia-topman Christian Kroll zei dat deze index samen met Europese privacywetten een privacyvriendelijker oplossing kan bieden dan Amerikaanse zoekmachines.

Hoe goed zoekt Qwant? Volgens de HCC werkt het prima voor gewone zoekopdrachten, zoals nieuws, recepten en reisinformatie. Google is volgens hen vaak nog beter in:

  • zeer specifieke zoekopdrachten
  • lokale resultaten
  • actuele informatie
  • afbeeldingen zoeken

Hun advies is om Qwant een week lang als standaardzoekmachine te proberen.

Zo wijzig je je zoekmachine. Dit is ons advies, want de menu’s verschillen per browser:

  1. Open de instellingen van je browser.
  2. Zoek naar Zoekmachine of Zoeken.
  3. Kies bij de standaardzoekmachine een andere optie, zoals Qwant.

Een andere browser

Veel browsers voegen AI-functies toe. Vivaldi, een browser uit Noorwegen, kiest daar niet voor. Volgens Dutch IT Channel (2 september 2025) is de topman van Vivaldi fel tegen AI-assistenten in de browser. Wie toch AI wil gebruiken, kan dat via een website.

De HCC Seniorenacademie schrijft (10 februari 2026) dat Vivaldi op Chromium is gebouwd, net als Google Chrome. Daardoor werken vrijwel alle websites en Chrome-extensies. Zie je het niet zitten om een nieuwe browser te leren? Dan kun je ook in je huidige browser alleen de zoekmachine wijzigen.

Kantoorsoftware: Word, Excel en PowerPoint

Euro-Office is een Europees kantoorpakket waarmee je documenten, spreadsheets en presentaties maakt. Het komt van meerdere Europese bedrijven, waaronder IONOS en Nextcloud, en is gebouwd op ONLYOFFICE. Dat meldde Binnenlands Bestuur (28 mei 2026). De officiële lancering was op 9 juni 2026.

Let op: dit pakket is bedoeld voor organisaties die minder afhankelijk willen zijn van Amerikaanse diensten. Het artikel zegt niet of het ook handig is voor thuisgebruik. Het doel is dat Euro-Office goed samenwerkt met veelgebruikte Microsoft-bestanden. Hoe volledig dat werkt, staat er niet bij.

De HCC Seniorenacademie schreef op 29 mei 2026 over Euro-Office dat het op LibreOffice en Nextcloud zou voortbouwen. Binnenlands Bestuur noemt ONLYOFFICE. Wij volgen de bron die het dichtst bij het project staat.

LibreOffice is een gratis, open source kantoorpakket. De HCC noemt het als alternatief.

Dit is ons advies als je een ander pakket wilt proberen:

  • Test met je eigen documenten. Controleer of de opmaak klopt, zeker bij belangrijke bestanden.
  • Wie Word, Excel en PowerPoint kent, leert een ander pakket meestal sneller. De vaardigheden helpen je ook elders.
  • Heb je werk of studie waar Microsoft Office wordt gebruikt? Dan blijf je dat pakket waarschijnlijk toch nodig hebben.

Wil je beter worden in Office? Dan vind je onze cursussen over Windows en Office op de cursuspagina.

Drie overlappende documenten: tekst, spreadsheet en presentatie, met een vinkje
Smartphone met een hangslot op het scherm en een oranje waarschuwingsdriehoek

Je telefoon: wat is realistisch?

Een telefoon zonder Google is het moeilijkste onderdeel. Er zijn Europese besturingssystemen, zoals /e/OS, Volla OS en Ubuntu Touch. De HCC Seniorenacademie noemt ze in een overzicht (16 maart 2026). Fairphone en Murena leveren toestellen die hierop draaien.

De HCC noemt de beschikbaarheid van apps als grootste uitdaging. Deze systemen bieden niet de volledige Play Store.

Digitec (9 maart 2026) legt uit waarom dit bij bankieren speelt. Google Play Integrity laat apps controleren hoe veilig een toestel is. Alleen toestellen met een directe Google-koppeling krijgen het hoogste niveau. Daardoor kunnen bankapps worden geblokkeerd. Mobiel betalen en digitale portemonnees zijn zonder die controle niet beschikbaar. Ook digitale tickets kunnen ontbreken. Er wordt gewerkt aan een Europese standaard, maar dat project staat nog aan het begin.

Dit is ons advies:

  • Gebruik je je telefoon voor bankieren, betalen of DigiD? Wees dan voorzichtig met een Google-vrij toestel. Controleer vooraf of je bank- en DigiD-app werken.
  • Overstappen is niet de enige keuze. De HCC adviseert om op je huidige toestel zo min mogelijk Google-diensten te gebruiken en je privacy-instellingen na te lopen.

Let op de woorden "Europees" en "soeverein"

Een product dat Europees klinkt, hoeft het niet te zijn. Datacenterdirecteur Jochem Steman waarschuwde hiervoor in een LinkedIn-bericht. Dutch IT Channel schreef erover (22 april 2026). Het is een mening, maar de redenering is helder.

Steman maakt onderscheid tussen twee dingen. Data in Europa is niet automatisch alleen onder Europese wetgeving. Volgens hem kan een Amerikaans bedrijf door de Amerikaanse CLOUD Act gedwongen worden om data te geven. Dat geldt ook als de servers in Europa staan.

Voor echte soevereiniteit noemt hij vier eisen:

  1. Het hoofdkantoor van de aanbieder staat in de EU.
  2. De besturing valt volledig onder Europese wetgeving.
  3. De sleutels voor de versleuteling blijven in Europese handen.
  4. Europese toezichthouders kunnen alles controleren.

Steman had het over cloudoplossingen voor organisaties. Het principe is ook handig voor jou. Kijk waar het bedrijf zijn hoofdkantoor heeft. Alleen de plek van de servers zegt niet genoeg. Lees ook de privacyverklaring.

Pakketdoos met een zegel en een vergrootglas erboven
Trap van drie treden met een pijl omhoog en een vinkje op de bovenste trede

Je hoeft niet alles te doen

De HCC Seniorenacademie schrijft dat volledig loskomen van grote techbedrijven lastig is. Flink minderen kan wel. Het gaat volgens hen niet om perfectie maar om controle: weten waar je gegevens staan en zelf kunnen overstappen.

Een rustige aanpak voor de komende weken is ons advies:

  1. Week 1: probeer een andere zoekmachine.
  2. Week 2: bekijk waar je foto’s en bestanden staan. Maak een kopie.
  3. Week 3: kijk of een Europees e-mailadres iets voor je is. Open eerst een proefaccount.
  4. Week 4: beslis wat je houdt en wat je verandert.

Welke keuze je ook maakt, zorg dat je accounts goed zijn beveiligd. Dat leer je in onze gratis workshop [Accounts beveiligen](LINK TOEVOEGEN). Houd ook je software bijgewerkt, zoals in ons artikel Updates installeren staat.

Veel gestelde vragen

Nee. Het gaat om bewuster kiezen. De HCC Seniorenacademie schrijft dat het niet om perfectie gaat, maar om controle. Elke stap telt, ook als je maar één onderdeel verandert.

Volgens Reuters (3 juni 2026) hoort de keuze bij een bredere inspanning. Het Parlement wil minder afhankelijk worden van digitale hulpmiddelen van buiten de EU. Het Parlement noemt Europese diensten privacygericht. Medewerkers kunnen nog een andere zoekmachine kiezen.

Nee. Data die in Europa staat, valt volgens datacenterdirecteur Jochem Steman niet automatisch alleen onder Europese wetgeving. Kijk waar het bedrijf zijn hoofdkantoor heeft en lees de privacyverklaring.

Het doel van Euro-Office is dat het goed samenwerkt met veelgebruikte Microsoft-bestanden. Binnenlands Bestuur zegt niet hoe volledig dat werkt. Test daarom met je eigen documenten voordat je overstapt.

Niet altijd. Volgens Digitec kunnen bankapps worden geblokkeerd op systemen zonder Google-koppeling, en mobiel betalen werkt dan niet. Controleer het dus voordat je overstapt.

Bij een zoekmachine of browser is dat eenvoudig. Bij e-mail en foto’s is het lastiger. Houd daarom je oude account actief tot je zeker weet dat alles werkt.

Bronnen

© 2026 Computerwijs