Net geklikt, ingevuld of gebeld? Doe dit nu!
- Stop meteen met invullen of doorgeven. Deel geen codes, pincodes of inlogcodes meer.
- Bel direct je bank als je bankgegevens of je pas hebt gegeven of geld hebt overgemaakt. Gebruik een nummer uit je bankapp of van de website van je bank. Gebruik niet het nummer uit het bericht of het telefoontje.
- Heb je op een nepsite ingelogd? Wijzig meteen je wachtwoord en zet tweestapsverificatie aan.
- Bewaar het bewijs. Maak screenshots en bewaar sms’jes, e-mails en bankafschriften.
- Doe aangifte bij de politie. Bel bij spoed 112. Is er geen spoed, bel dan 0900-8844.
- Meld het bij de Fraudehelpdesk via 088 786 73 72. Controleer de openingstijden op hun website.
Schaam je niet. Oplichters zijn goed voorbereid en dit kan iedereen overkomen.
Op 12 oktober 2026 liet het tv-programma Opsporing Verzocht samen met de redactie van Opgelicht een aantal actuele nepberichten zien. Het ging om een nepmail van de Belastingdienst, een nepmail over een ChatGPT-abonnement en een nep-sms van Odido. Ook kwamen twee zaken langs waarin mensen werden opgelicht via een sms en via een telefoontje van een zogenaamde bankmedewerker.
In dit artikel lees je hoe die oplichtingen werken, hoe je ze herkent en wat je kunt doen.
Nepmail van de Belastingdienst: een teruggaaf die niet bestaat
Bij de redactie van Opgelicht komen veel meldingen binnen over een valse mail namens de Belastingdienst. Daarin staat dat je recht hebt op een belastingteruggaaf. Volgens de nepmail is je teruggaaf over 2025 goedgekeurd. Om het teveel betaalde geld te ontvangen, zou je nog alleen je gegevens moeten controleren en bevestigen. Dat moet via een blauwe knop. Die leidt naar een valse website.
Wat zegt de Belastingdienst zelf?
- De Belastingdienst vraagt je nooit om via een link in een e-mail persoonlijke informatie door te geven. Ook geld maak je nooit via zo’n link over.
- Persoonlijke gegevens vraagt de Belastingdienst ook niet via WhatsApp, sms of telefoon.
- Een woordvoerder zegt in de uitzending dat je echte berichten alleen per post ontvangt. Of je leest ze door zelf in te loggen op Mijn Overheid of via de Berichtenbox-app.
- Aanslagen en betaalverzoeken komen per brief. Je vindt je berichten ook in Mijn Belastingdienst of Mijn Toeslagen.
De Belastingdienst gebruikt soms wel e-mail om met mensen te communiceren. Maar als een mail om geld of gegevens vraagt via een link, dan is het phishing.
Twijfel je? Log dan zelf in en kijk daar. Je kunt een valse mail doorsturen naar valse-email@belastingdienst.nl. Gebruik dat adres alleen voor meldingen. Je krijgt een bevestiging van ontvangst, maar geen persoonlijke reactie.
Nepmail van OpenAI: je ChatGPT-betaling zou zijn mislukt
Heb je een betaald abonnement op ChatGPT? Dan kun je een valse mail krijgen over een mislukte betaling. Volgens de mail moet je je betaalmethode bijwerken om de voordelen van bijvoorbeeld ChatGPT Plus te behouden.
In de uitzending vallen twee dingen op:
- De mail is niet verstuurd vanaf een officieel mailadres van OpenAI.
- De zwarte knop om je betaalgegevens bij te werken, leidt niet naar de website van OpenAI.
Op de officiële website van OpenAI kun je volgens de uitzending zien welke mailadressen betrouwbaar zijn.
iPhoned schreef op 27 september 2026 over dezelfde soort mail. Het afzenderadres lijkt op het echte adres, maar bevat vaak andere letters. De tekst is algemeen geschreven en bevat regelmatig spelfouten. De oplichters willen je betaalgegevens.
Wat doe je?
- Klik niet op de knop en vul niets in.
- Wil je zeker weten of er iets met je abonnement is? Open ChatGPT dan zelf, via de app of de website, en kijk daar. Het Helpcentrum van OpenAI legt uit waarom een verlenging echt kan mislukken, bijvoorbeeld door een blokkade bij je bank. Via het chatvenster in het Helpcentrum bereik je de support.
- Heb je toch geklikt? iPhoned adviseert om je wachtwoord te wijzigen, tweestapsverificatie aan te zetten en te controleren of je gegevens nog kloppen. Heb je kaartgegevens gedeeld of geld overgemaakt? Neem dan direct contact op met je bank of creditcardmaatschappij.
Dit geldt ook voor andere abonnementen. Een bericht over een mislukte betaling kun je altijd controleren door zelf in te loggen.
Nep-sms van Odido: je simkaart zou moeten worden vernieuwd
Ben je klant bij Odido? Dan kun je een nep-sms krijgen dat je simkaart moet worden vernieuwd om de diensten te kunnen blijven gebruiken. Het bericht komt van een willekeurig 06-nummer, niet van Odido. De link leidt naar odidologin.net. Dat is geen website van Odido. In de uitzending is het advies om niets in te vullen en zeker geen geld over te maken.
Odido noemt op zijn website nog meer varianten:
- Een sms dat je binnen 48 uur je gegevens moet bevestigen om een blokkade te voorkomen.
- Een nepmail over een vergoeding voor een datalek.
- Een nepbericht dat je internet wordt onderbroken als je een factuur niet betaalt.
- Nepbellers die zeggen van Odido te zijn en je simkaart willen valideren of overzetten naar een andere simkaart.
Zo herken je het volgens Odido:
- Een sms van Odido heeft altijd “Odido” als afzender, geen telefoonnummer.
- Een e-mail van Odido eindigt op @odido.nl, @mail.odido.nl of @klantonderzoek.odido.nl.
- De link leidt naar een verkeerd webadres of naar een neppagina waar je gegevens moet invullen.
- Het bericht zet je onder druk, bijvoorbeeld met een korte deadline of met een dreigende blokkade.
Odido stuurt nooit een sms met een link om je simkaart te vernieuwen of je gegevens te verifiëren. Odido vraagt ook nooit via de telefoon om je simkaart te valideren.
Waarom is dit gevaarlijk? Kassa onderzocht in 2024 zo’n sms. De nepsite vroeg om een e-mailadres en wachtwoord en daarna om codes. Dat kan oplichters toegang geven tot je account, waarna ze je simkaart kunnen overzetten naar hun eigen toestel. Dan bellen ze op jouw kosten, bijvoorbeeld naar dure buitenlandse nummers. Odido zei destijds dat het digitale overzetten was uitgezet. Dat kon alleen nog in een winkel, na controle van je identiteit.
Wat doe je?
- Klik niet op de link, vul niets in en verwijder het bericht.
- Twijfel je over een betaling? Controleer dat in Mijn Odido.
- Belt iemand die zegt van Odido te zijn? Hang dan op. Met de functie Check je Gesprek in de Odido App kun je controleren of het echt Odido was.
- Meld het bij phishing@odido.nl.
- Heb je toch geklikt? Odido heeft op zijn website een pagina met hulp na fraude. Bellen kan naar Odido Service via 0800-0092.
Heb je een andere provider? Dan gelden dezelfde regels. Open de app of website van je provider zelf en kijk daar of er iets aan de hand is.
Nep-sms van je bank: de man uit Zutphen
In de uitzending kwam een man uit Zutphen aan het woord. Hij kreeg een sms dat er in het buitenland op zijn bankrekening was ingelogd. Maar hij was alleen even de deur uit geweest om te kaarten. Zeker niet in Duitsland.
Geschrokken belde hij het nummer in de sms. Hij besefte niet dat een echte bank dit nooit zo doet. Hij kreeg een oplichter aan de lijn. Die haalde zoveel bankgegevens bij hem los dat Google Pay kon worden geactiveerd. Daardoor kon de oplichter met alleen een telefoon geld opnemen, zonder pas.
ABN AMRO noemt een sms met een link als herkenningspunt van bankfraude. Een nummer dat je ziet, kan er ook echt uitzien als dat van de bank. Dat heet spoofing.
Wat doe je?
- Bel niet het nummer uit de sms. Zoek zelf het nummer van je bank op, in je bankapp of op de website.
- Log alleen in via je eigen bankapp of de website van je bank. Niet via een link in een bericht.
- Twijfel je tijdens een gesprek? Hang op en bel zelf terug.
Nepbankmedewerker aan de telefoon: bankhelpdeskfraude
Een man uit Woerden werd gebeld door een aardige “bankmedewerkster”. Ze vertelde dat de bank snel actie had ondernomen. Er zou geprobeerd zijn 1.400 euro van zijn rekening te halen. Daarom zou zijn bankpas zijn geblokkeerd.
Daarna kwam het volgende:
- Er zou een virus op zijn bankpas zitten.
- Hij moest zelf een nieuwe pincode maken.
- Hij moest ook zijn oude pincode doorgeven.
- Een zogenaamde ICT’er kwam bij hem thuis om zijn pas te scannen en mee te nemen.
Met die pas kocht de oplichter een cadeaukaart van 2.400 euro. Dit heet bankhelpdeskfraude.
Dit doet je bank volgens ABN AMRO nooit:
- Je beveiligingscodes vragen, betalingen laten bevestigen of geld laten overboeken. Ook niet naar een “veilige rekening” of “kluisrekening”. Die bestaan niet.
- Vragen om software te installeren waarmee iemand je apparaat op afstand kan bedienen, zoals AnyDesk, TeamViewer of LogMeIn.
- Zeggen dat een medewerker, koerier of agent je betaalpas komt ophalen, of vragen om je pas op te sturen. Een nieuwe pas stuurt de bank zelf.
- Je een link in een sms sturen om direct in te loggen.
Oplichters gebruiken vaak echte persoonlijke gegevens, zoals je adres, rekeningnummer of geboortedatum. Die halen ze uit phishing, social media of een datalek. Daardoor lijkt het gesprek betrouwbaar. Een voorbeeld van zo’n datalek lees je in ons artikel Datalekmoe: waarom je toch moet opletten als je gegevens zijn gelekt.
Wat doe je?
- Hang op als je twijfelt en bel zelf het officiële nummer van je bank.
- Vraag bij je bank om een Gesprek Check, als je bank dat aanbiedt. ABN AMRO stuurt dan een bericht in de app of in Internet Bankieren. Oplichters kunnen dat niet.
- Geef nooit je pas of pincode aan iemand aan de deur of aan de telefoon.
- Meld het meteen bij je bank en doe aangifte als je al een pas of code hebt gegeven.
Zo herken je nepberichten
Geen enkel signaal bewijst iets. Samen geven ze wel een duidelijk beeld:
- De afzender klopt niet. Een willekeurig 06-nummer, of een mailadres dat lijkt op het echte adres maar andere letters heeft.
- Er staat een knop of link in. Die leidt naar een neppagina. Open liever zelf de app of de website.
- Er is druk. Een korte deadline of een dreigende blokkade moet je laten haasten.
- Er wordt gevraagd om gegevens, codes of geld. De Belastingdienst, je bank en Odido vragen dat niet op deze manier.
- Je moet iets afgeven of installeren. Denk aan je pas, een pincode of een programma voor hulp op afstand.
- Het nummer of de gegevens lijken te kloppen. Dat bewijst niets. Nummers kunnen worden vervalst en gegevens kunnen uit een datalek komen.
- Je moet een nummer bellen dat in het bericht staat. Zoek het nummer altijd zelf op.
Meer tips over veilig online zijn te vinden in onze kennisbank over online veiligheid. Over oplichters die vertrouwen opbouwen via een chat lees je meer in Datingfraude met crypto: zo herken je de nepvriend die wil dat je belegt.
Wat kun je doen en waar meld je het?
Dit artikel is geen juridisch of financieel advies. Dit zijn de stappen en meldpunten die in de bronnen worden genoemd:
- Je bank: bel meteen via een nummer uit je app of van de website. Doe dat als je gegevens hebt gegeven of geld hebt overgemaakt.
- Politie: doe aangifte via politie.nl. Bel bij spoed 112 en anders 0900-8844.
- Fraudehelpdesk: bel 088 786 73 72 of gebruik het contactformulier op fraudehelpdesk.nl. Controleer de openingstijden op de site.
- Belastingdienst: stuur een valse mail door naar valse-email@belastingdienst.nl.
- Odido: stuur een phishingbericht naar phishing@odido.nl.
- Slachtofferhulp Nederland: heeft een online lotgenotengroep voor slachtoffers van online fraude.
- Opgelicht: de redactie heeft een gratis app en de website opgelicht.nl met waarschuwingen. Dat noemt de uitzending zelf.
Praat erover met mensen die je vertrouwt. Schaamte is begrijpelijk, maar melden helpt jou en anderen.
Wil je hier meer over leren?
Op Computerwijs vind je cursussen over internet en e-mail. Daar leer je onder meer hoe je veilig omgaat met berichten, links en bijlagen.
Bronnen
- Opsporing Verzocht (uitzending 12 oktober 2026, onderdeel van Opgelicht)
- Belastingdienst, “Valse WhatsApp-berichten, sms-berichten, mails, apps, brieven of telefoontjes”
- Belastingdienst, “Hoe kan ik een verdachte e-mail melden?”
- iPhoned, over de nepmail over ChatGPT (27 september 2026)
- OpenAI Helpcentrum, “Waarom is de verlenging van mijn ChatGPT Plus- of Pro-abonnement mislukt?”
- Odido, “Herken fraude: actueel”
- Kassa (BNNVARA), “Waarschuwing: oplichters sturen smsjes namens telecomprovider Odido” (20 maart 2024)
- ABN AMRO, “Wat is bankhelpdeskfraude en hoe herken je dit?”
- Politie, “Telefonische helpdeskfraude (bank)”
- Rijksoverheid, “Fraudehelpdesk” (contactgids)
