Hoe voelt het om Instagram te verwijderen? Judith de Ruiter deed het in januari 2026. Negen maanden later schreef ze er een essay over in het Nederlands Dagblad (12 oktober 2026). Ze beschrijft wat het haar opleverde. Ze vertelt ook wat ze miste.

Haar verhaal past bij een bredere beweging. Steeds meer mensen willen minder tijd op social media doorbrengen. In dit artikel lees je wat De Ruiter ervaarde en wat je ervan kunt leren. Je vindt ook een eenvoudig plan om zelf een maand zonder Instagram te proberen.

Wat De Ruiter veranderde

De Ruiter verwijderde Instagram in januari. Volgens haar was het voor haar de belangrijkste en meest verslavende socialmedia-app. Snapchat en TikTok had ze al jaren niet meer.

Het was niet de eerste keer. De afgelopen jaren ging de app tijdens de vastenperiode in de prullenbak. Elk jaar nam ze zich voor haar gebruik daarna in te perken. Dat lukte steeds niet. Voor ze het wist, zat ze weer avonden te doomscrollen op de bank.

Dit jaar voelde het anders. Ze was moe en geïrriteerd. Haar spanningsboog was zo kort geworden dat ze geen film meer kon kijken zonder tegelijk te instagrammen. Daarin herkende ze waar deskundigen voor waarschuwen. Haar welzijn stond op het spel.

Wat het haar opleverde

Zonder de app voelde ze zich ontspannen. Ze was minder afgeleid en had meer aandacht voor vrienden en familie. Na negen maanden leeft ze naar eigen zeggen met meer aandacht en minder stress. Het heeft haar rust gegeven die ze niet meer zou willen inruilen.

Ze viel nog iets anders op. Ze besteedde veel tijd in gedachten aan haar online profiel. Tijdens een wandeling, op een terras of bij een mooie passage in een boek stond één vraag klaar: is dit leuk voor op mijn socials? Dat gebeurde voordat ze zich door het moment kon laten raken.

Na het stoppen is ze volgens eigen zeggen nog steeds dezelfde persoon. Het verschil is dat ze meer ontspannen naar haar eigen leven kijkt.

Wat het haar kostte

Het was niet alleen maar winst. Op vakantie in Turkije voelde ze een knoop in haar maag, toen haar vriendin foto’s selecteerde voor Instagram en zij niets zou posten. Ze had het gevoel dat ze zichzelf imagoschade toebracht. Soms voelt ze die knoop nog, al wordt het minder.

Er is meer. Veel vriendschappen zijn mede dankzij social media opgebouwd. Haar vrienden reageerden niet allemaal enthousiast, omdat een belangrijke vorm van contact wegviel. Ook de inspiratie en aankondigingen die leeftijdsgenoten wel meekrijgen, blijven voor haar buiten beeld.

Ze vraagt zich steeds vaker af of het mogelijk is om gezond met social media om te gaan.

Waarom zoveel jongeren hetzelfde willen

De Ruiter wijst op cijfers van Newcom. Zestig procent van de Gen Z’ers tussen 16 en 28 jaar is voor een verbod op social media onder de 16. Een jaar eerder was dat nog 44 procent. Dat meldde de NOS op 23 januari 2026. Het gaat dus om een stijging van 16 procentpunt.

Ze ziet dat ook in het straatbeeld. Mensen lezen weer boeken in de trein, gebruiken iPods in plaats van Spotify en gaan naar offline datingevents. Ook sluiten ze zich aan bij runclubs.

Daar zit volgens haar een ironie in. Het analoge leven wordt zelf ook veel gedeeld op social media. Je zoekt rust, maar vindt de inspiratie ervoor online.

Wat zeggen deskundigen?

In haar essay noemt De Ruiter meerdere deskundigen. Hier lees je kort wat zij zeggen, volgens het essay.

• Freya India (schrijfster) zegt dat Gen Z’ers zichzelf behandelen als een merk. Het aantal likes en reacties bepaalt volgens haar hoe je op een moment terugkijkt.
• Van Fenema legt uit dat meiden zich kunnen isoleren. Online nabijheid is volgens Van Fenema als een zak snoep voor het avondeten: je bent verzadigd, maar je mist de voedingsstoffen.
• Miriam Rasch (technologiefilosoof) zegt dat we de controle over onze tijd, aandacht en meningsvorming kunnen verliezen. Toch zijn we volgens haar sterker dan we denken.

Het gaat hier om de beschrijving in één essay. Het is geen eigen onderzoek van Computerwijs.

Zelf een maand zonder Instagram proberen

Miriam Rasch geeft in het essay een eenvoudige tip. Verwijder een app een maand. Maak daarna de balans op van wat je hebt gemist. Waarschijnlijk valt dat wel mee, zegt ze. Het verminderen van je gebruik ziet ze als een vorm van geestelijke hygiëne.

Zo pak je dat praktisch aan:

1. Kies een maand. Een maand is overzichtelijk. Je weet dat je kunt terugkeren als je dat wilt.
2. Verwijder de app van je telefoon. Zo ligt de drempel hoger dan een app die je alleen even uit het zicht verstopt.
3. Vertel het je vrienden. Zeg erbij hoe ze je nog kunnen bereiken. De Ruiter merkte dat een belangrijk stuk contact wegviel.
4. Noteer wat je merkt. Schrijf kort op hoe je je voelt, wat je mist en wat je met de tijd doet.
5. Maak na een maand de balans op. Wat heb je echt gemist? Wat wil je houden? Je kunt de app terugzetten, of je kiest ervoor om weg te blijven.
6. Kies bewust. Rasch zegt dat het erom gaat dat je vanuit volle bewustzijn kiest of je je telefoon gebruikt.

Een maand is geen garantie. De Ruiter deed het eerder tijdens de vastenperiode, en de oude gewoonte kwam steeds terug. Een korte pauze is vooral een manier om te ontdekken wat de app met je doet.

Wat betekent dit voor gezinnen?

Zonder Instagram leven is niet alleen een onderwerp voor jongvolwassenen. Het sluit aan bij de discussie over kinderen en schermen. Lees ook ons artikel over het telefoonverbod op school en de nieuwe online regels. Of kijk naar de trend rond opvoeden zoals in de jaren negentig.

Tot slot

De Ruiter laat zien dat stoppen kan, en dat het iets oplevert: rust, aandacht en minder stress. Ze laat ook zien dat het iets kost, zoals contact en inspiratie. Of je Instagram verwijdert is een persoonlijke keuze. Een maand proberen is een lage drempel om te ontdekken wat voor jou werkt.

Bronnen

• Nederlands Dagblad, “Judith leeft al negen maanden zonder Instagram. ‘Wij waren als Gen Z de proefkonijnen van Meta'” (Judith de Ruiter, 12 oktober 2026)
• NOS, onderzoek van Newcom naar social media en jongeren (23 januari 2026)