Acht Amerikaanse staten zijn een rechtszaak begonnen tegen OpenAI, het bedrijf achter ChatGPT. Dat meldde de NOS op 15 oktober 2026. De staten zeggen dat ChatGPT niet veilig is, ook niet voor kinderen. Het gaat om beschuldigingen. Een rechter heeft nog niets beslist.

Wat beweren de staten precies? Wat zegt OpenAI zelf? En wat kun je als ouder nu al doen als je kind een chatbot gebruikt?

Wat beweren de staten?

Volgens de NOS gaat het om acht staten. Iowa, Kansas en Arizona worden bij naam genoemd. Volgens Benzinga zijn de andere vijf Arkansas, Idaho, Montana, Nebraska en West Virginia. Elke staat voert volgens die bron een eigen procedure bij een staatsrechtbank.

De belangrijkste beschuldigingen volgens de NOS:

• OpenAI zou gebruikers misleiden door ChatGPT als veilig voor te stellen. De staten vinden de chatbot juist gevaarlijk.
• De chatbot zou mensen aanzetten tot zelfbeschadiging en geweld tegen anderen.
• ChatGPT zou zo zijn ontworpen dat het snel het vertrouwen van gebruikers wint.

Brenna Bird, de aanklager van Iowa, zegt dat OpenAI “kinderen in gevaar brengt en liegt tegen inwoners van Iowa”. Volgens de NOS noemt ze ook gevaarlijk medisch advies. Ze zegt dat de chatbot doet alsof het een denkbeeldige vriend is.

Wat willen de staten bereiken?

De staten eisen volgens de NOS het volgende:

• Aanpassingen aan ChatGPT.
• Geldboetes.
• Geen ontwikkeling meer van AI-modellen die zichzelf kunnen verbeteren. Alleen als OpenAI kan garanderen dat die modellen in lijn zijn met menselijke waarden, mag het doorgaan.

Over de hoogte van de boetes noemt de NOS geen bedragen.

Is dit de eerste zaak?

Nee. Volgens de Hawaii Tribune-Herald was Florida de eerste staat. Die staat begon op 1 juni 2026 een zaak tegen OpenAI en directeur Sam Altman. Florida beschuldigt ChatGPT onder meer van het begeleiden van zelfbeschadiging en het verslaafd maken van jonge gebruikers.

De NOS noemt ook een zaak uit Canada. De provincie Brits-Columbia klaagde OpenAI vorige maand aan na een dodelijke schietpartij begin 2026. De dader zou die met ChatGPT hebben gepland. Volgens de NOS werd de politie ondanks waarschuwingssignalen niet ingeschakeld.

Wat zegt OpenAI?

In het NOS-artikel staat geen reactie van OpenAI. Volgens Benzinga zei woordvoerder Drew Pusateri tegen Politico dat geen enkel systeem perfect is. OpenAI wil samen met experts extra beveiligingen bouwen. Het bedrijf wijst op ouderlijk toezicht, pauzeherinneringen en beveiligingen die bij de leeftijd passen. Ook pleit OpenAI voor beleid dat voor de hele sector geldt.

Het is dus nog een kwestie van beweringen tegenover een verweer. Of de staten gelijk krijgen, moet de rechter bepalen.

Wat kunnen ouders instellen in ChatGPT?

OpenAI biedt ouderlijk toezicht aan. Volgens de uitleg van OpenAI zelf werkt dat zo:

• Koppelen. Een ouder nodigt de tiener uit. Na acceptatie beheert de ouder de instellingen vanaf het eigen account. Ontkoppelt de tiener het account, dan krijgt de ouder daar een melding van.
• Rusturen. Je stelt tijden in waarop ChatGPT niet gebruikt kan worden.
• Functies uitzetten. Je kunt onder meer spraakmodus, geheugen en het maken van afbeeldingen uitschakelen.
• Training uitzetten. Je kunt ervoor kiezen dat gesprekken niet worden gebruikt om modellen te verbeteren.
• Extra beveiligingen. Voor gekoppelde tieneraccounts is er minder grafische inhoud. Ook zijn er minder virale uitdagingen, seksueel, romantisch of gewelddadig rollenspel en extreme schoonheidsidealen. Tieners kunnen dit zelf niet uitzetten.
• Meldingen bij nood. Herkent het systeem signalen dat een tiener aan zelfbeschadiging denkt, dan kijkt een klein team van getrainde medewerkers mee. Bij acute nood waarschuwt OpenAI ouders per e-mail, sms en pushbericht.

OpenAI zegt zelf dat de beveiligingen niet waterdicht zijn en omzeild kunnen worden. Het bedrijf werkt ook aan een systeem dat inschat of iemand jonger is dan 18. Dan kunnen de tienerinstellingen automatisch worden toegepast. Het proces om bij levensgevaar hulpdiensten te waarschuwen is volgens OpenAI nog in ontwikkeling.

Wat kun je zelf doen?

Instellingen helpen, maar een gesprek met je kind blijft belangrijk. Deze punten zijn praktisch:

1. Vraag welke chatbots je kind gebruikt. Dat kan ChatGPT zijn, maar ook een chatbot in een andere app.
2. Praat erover. De staten waarschuwen dat een chatbot zich als vriend kan voordoen. Leg uit dat het een programma is, geen vriend.
3. Bespreek wat je niet deelt. Denk aan persoonlijke gegevens en zorgen. Wijs je kind op mensen bij wie het hiermee terechtkan.
4. Gebruik het ouderlijk toezicht als je kind een account heeft. Kijk welke functies je wilt aanpassen, zoals rusturen.
5. Wees alert op medisch advies. De staten noemen gevaarlijk medisch advies. Vraag bij gezondheidsvragen altijd een huisarts of apotheker.
6. Maak afspraken. Net als bij schermtijd werken duidelijke afspraken beter dan een verbod achteraf. Lees ook ons artikel over het telefoonverbod op school en de nieuwe online regels.

Meer over de zorgen rond AI lees je in ons artikel over AI als gevaar voor de mensheid.

Heb je zorgen over jezelf of iemand anders?

Maak je je zorgen over zelfdoding, bij jezelf of bij een ander? Je kunt dag en nacht, gratis en anoniem terecht bij 113 Zelfmoordpreventie. Chat via 113.nl of bel 113 of 0800-0113.

Tot slot

De zaken tegen OpenAI draaien om de vraag of ChatGPT eerlijk is over zijn veiligheid. Of het bedrijf fout zat, weten we pas na uitspraken van de rechter. Voor ouders blijft het praktisch: weet wat je kind gebruikt, stel in wat kan en praat erover.

Bronnen

• NOS, “Staten VS vinden ChatGPT schadelijk voor kinderen en spannen rechtszaak aan” (15 oktober 2026)
• Benzinga, “OpenAI Faces Backlash as 8 Red States File Lawsuit Alleging ChatGPT Models Encouraged Self-Harm and Gave Dangerous Medical Advice” (15 oktober 2026)
• Hawaii Tribune-Herald, “Florida becomes first state to sue OpenAI over child safety risks” (2 juni 2026)
• OpenAI, “Introducing parental controls”