Steeds meer mensen gebruiken AI om informatie op te zoeken of teksten te schrijven. Maar hoe goed is AI eigenlijk in het overtuigen van mensen? Volgens een nieuw wetenschappelijk onderzoek zelfs zó goed dat veel mensen door AI geschreven politieke antwoorden authentieker vinden dan de antwoorden van echte politici.

Dat klinkt misschien verrassend, maar het laat vooral zien hoe belangrijk het is om kritisch te blijven kijken naar alles wat je online leest.

AI kruipt in de huid van bekende politici

Onderzoekers van de Universiteit van Passau onderzochten hoe overtuigend moderne AI-modellen kunnen zijn. Hiervoor gebruikten zij GPT-4 Turbo, dat antwoorden moest geven alsof bekende Britse politici en andere publieke figuren zelf reageerden op vragen uit het televisieprogramma Question Time van de BBC.

De AI kreeg alleen een korte biografie van de betreffende persoon en de vraag uit het debat. Vervolgens schreef de chatbot een antwoord in de stijl van die persoon.

Daarna beoordeelden 948 Britse deelnemers zowel de originele antwoorden als de door AI geschreven versies.

De uitkomst was opvallend

De deelnemers vonden de AI-antwoorden gemiddeld:

• – authentieker;
• – samenhangender;
• – relevanter voor de gestelde vraag.

Met andere woorden: veel mensen vonden de door AI geschreven antwoorden beter dan de antwoorden die de politici daadwerkelijk hadden gegeven.

Waarom scoorde AI beter?

De onderzoekers ontdekten verschillende verklaringen.

AI beantwoordde de vraag vaker direct

Politici beantwoorden tijdens een debat lang niet altijd de vraag die wordt gesteld. Ze wijken regelmatig uit naar een eigen onderwerp of herhalen bekende standpunten.

De AI deed dat veel minder. De chatbot bleef dichter bij de vraag en gaf daardoor een duidelijker antwoord.

Minder twijfel, meer zekerheid

Echte politici gebruiken regelmatig woorden als:

• – “Ik denk…”
• – “Ik geloof…”
• – “Volgens mij…”

AI gebruikte dergelijke formuleringen veel minder. Daardoor klonken de antwoorden stelliger en overtuigender.

Een rijkere woordenschat

Ook gebruikte de AI een grotere woordenschat en waren de antwoorden vaak logischer opgebouwd. Dat maakte de teksten prettig leesbaar.

Maar dat betekent niet dat AI gelijk heeft

Hier zit precies het gevaar.

Een tekst kan heel overtuigend klinken zonder dat deze waar is. Sterker nog: in ongeveer de helft van de onderzochte antwoorden verschilde de inhoud van de AI-versie duidelijk van wat de echte politicus daadwerkelijk had gezegd.

Soms nam de AI zelfs een ander standpunt in dan de persoon die zij moest imiteren.

Juist dát maakt deze ontwikkeling zorgelijk.

Een nieuwe vorm van desinformatie

Steeds vaker verschijnen er online berichten, video’s en afbeeldingen die met behulp van AI zijn gemaakt.

Wanneer AI niet alleen een gezicht of stem kan namaken, maar ook overtuigende politieke uitspraken kan schrijven, wordt het steeds moeilijker om echt van nep te onderscheiden.

Een kwaadwillende hoeft alleen maar een bekende persoon te kiezen en AI een geloofwaardige uitspraak te laten schrijven. Veel mensen zullen denken dat die persoon dit werkelijk heeft gezegd.

In combinatie met deepfakes en nagemaakte stemmen ontstaat zo een krachtige vorm van desinformatie.

Wat kun je zelf doen?

Je hoeft AI niet te wantrouwen, maar wel verstandig te gebruiken.

Houd daarom deze tips in gedachten:

• – Controleer belangrijke uitspraken altijd via meerdere betrouwbare nieuwsbronnen.
• – Wees extra kritisch bij opvallende citaten op sociale media.
• – Kijk of er een oorspronkelijke bron wordt genoemd.
• – Besef dat een overtuigend geschreven tekst niet automatisch waar is.
• – Vraag jezelf af of een bericht misschien met AI is gemaakt.

Transparantie wordt steeds belangrijker

De onderzoekers vroegen deelnemers ook hoe zij aankijken tegen het gebruik van AI.

Daaruit bleek dat de overgrote meerderheid wil weten wanneer AI is gebruikt. Ook vinden veel mensen dat duidelijk moet zijn hoe AI-systemen zijn ontwikkeld en waarop zij zijn getraind.

Transparantie helpt gebruikers om informatie beter te beoordelen.

Conclusie

Dit onderzoek laat zien hoe snel kunstmatige intelligentie zich ontwikkelt. AI kan inmiddels teksten schrijven die veel mensen zelfs geloofwaardiger vinden dan uitspraken van echte politici.

Dat betekent niet dat AI betrouwbaarder is. Het betekent vooral dat AI steeds overtuigender wordt.

Juist daarom is digitale geletterdheid belangrijker dan ooit. Wie leert om kritisch naar online informatie te kijken, is beter bestand tegen misleiding, nepnieuws en AI-gegenereerde desinformatie.

De technologie wordt slimmer. Daarom moeten wij als gebruikers ook slimmer leren omgaan met de informatie die we dagelijks tegenkomen.

Bronnen

https://scientias.nl/zorgwekkend-we-vinden-een-chatbot-authentieker-en-geloofwaardiger-dan-echte-politici/
https://journals.plos.org/plosone/article?id=10.1371/journal.pone.0347757
https://www.eurekalert.org/news-releases/1133435

Bijpassende opleidingen van Computerwijs

AI-trainingen – Leer werken met kunstmatige intelligentie en ChatGPT – Computerwijs