Kunstmatige intelligentie maakt ons leven steeds gemakkelijker. We laten ChatGPT teksten schrijven, maken afbeeldingen met AI en gebruiken slimme assistenten op onze telefoon of computer. Maar achter al die slimme toepassingen gaat een enorme hoeveelheid rekenkracht schuil. En die rekenkracht kost veel elektriciteit.

Uit een recent bericht van de NOS blijkt dat één Microsoft-datacenter in Nederland uiteindelijk ongeveer 1 procent van alle elektriciteit in ons land kan verbruiken. Dat laat zien hoe groot de impact van AI en cloudcomputing inmiddels is.

Wat is een datacenter?

Een datacenter is eigenlijk een gigantisch gebouw vol computerservers. Deze servers slaan gegevens op en voeren berekeningen uit voor miljoenen gebruikers tegelijk.

Elke keer dat je:

• – een bestand opslaat in OneDrive;
• – een e-mail verstuurt via Outlook;
• – een Teams-vergadering start;
• – ChatGPT gebruikt;
• – foto’s opslaat in de cloud;

worden ergens in een datacenter duizenden computers aan het werk gezet.

Waarom gebruikt AI zoveel stroom?

Traditionele software voert vaste opdrachten uit. AI werkt heel anders.

Een AI-model moet voortdurend:

• – enorme hoeveelheden gegevens verwerken;
• – ingewikkelde berekeningen uitvoeren;
• – antwoorden genereren;
• – miljoenen gebruikers tegelijkertijd bedienen.

Hiervoor zijn krachtige GPU’s (grafische processors) nodig. Deze chips zijn veel sneller dan gewone processors, maar verbruiken ook aanzienlijk meer energie.

Daarnaast produceren duizenden servers veel warmte. Daarom zijn grote koelsystemen nodig, die óók weer elektriciteit gebruiken.

Eén datacenter, één procent van Nederland

Microsoft breidt zijn datacenter in Middenmeer uit. Volgens de vergunning kan dit complex uiteindelijk ongeveer 1 miljard kilowattuur (1 TWh) elektriciteit per jaar gebruiken. Dat komt neer op ongeveer 1 procent van het totale Nederlandse elektriciteitsverbruik.

Dat klinkt misschien weinig, maar één procent van een heel land is enorm.

Ter vergelijking:

• – het elektriciteitsverbruik van honderdduizenden huishoudens;
• – voldoende stroom om een middelgrote stad jarenlang van energie te voorzien.

Datacenters groeien razendsnel

Niet alleen Microsoft bouwt nieuwe datacenters. Ook bedrijven als Google, Amazon en andere cloudproviders investeren miljarden in nieuwe locaties.

Volgens cijfers van het CBS gebruikten de ongeveer 45 grootste Nederlandse datacenters in 2024 samen ruim 4.700 gigawattuur elektriciteit. Dat is meer dan drie keer zoveel als enkele jaren geleden en ongeveer 4,2 procent van het totale Nederlandse stroomverbruik. De snelle opkomst van AI is een belangrijke oorzaak van deze groei.

Is dat een probleem?

Dat hangt af van hoe je ernaar kijkt.

De voordelen

Datacenters maken veel mogelijk:

• – cloudopslag;
• – online samenwerken;
• – streamingdiensten;
• – kunstmatige intelligentie;
• – digitale dienstverlening van bedrijven en overheden.

Zonder datacenters zouden veel moderne digitale diensten simpelweg niet bestaan.

De nadelen

Er zijn ook uitdagingen:

• – een hogere vraag naar elektriciteit;
• – extra belasting van het stroomnet;
• – ruimtebeslag;
• – water- en energieverbruik voor koeling;
• – discussies over duurzaamheid.

Daarom wordt steeds vaker gekeken naar energiezuinigere hardware, betere koelsystemen en het gebruik van duurzame energie.

Wordt AI in de toekomst zuiniger?

Waarschijnlijk wel.

Chipfabrikanten zoals NVIDIA, AMD en Intel ontwikkelen steeds efficiëntere AI-processors. Ook software wordt slimmer, waardoor minder berekeningen nodig zijn voor hetzelfde resultaat.

Daarnaast investeren grote technologiebedrijven in:

• – wind- en zonneparken;
• – batterijopslag;
• – hergebruik van restwarmte;
• – efficiëntere datacenters.

Microsoft heeft bijvoorbeeld aangekondigd de Europese datacentercapaciteit verder uit te breiden, waarbij ook veel aandacht wordt besteed aan duurzaamheid, energie-efficiëntie en lokale energievoorziening.

Wat betekent dit voor jou?

Als gebruiker merk je er weinig van. AI blijft steeds sneller en slimmer worden. Toch is het goed om te beseffen dat iedere vraag aan een AI-chatbot, iedere cloudopslag en iedere online zoekopdracht ergens op een server wordt verwerkt.

Net zoals auto’s brandstof of elektriciteit nodig hebben, heeft ook kunstmatige intelligentie energie nodig. Hoe populairder AI wordt, hoe belangrijker het wordt om deze technologie zo efficiënt en duurzaam mogelijk te maken.

Conclusie

AI biedt enorme kansen voor onderwijs, zorg, bedrijven en particulieren. Tegelijkertijd groeit ook de vraag naar energie. Het nieuws dat één Microsoft-datacenter uiteindelijk ongeveer 1 procent van alle Nederlandse elektriciteit kan gebruiken, laat zien hoe groot de impact van digitalisering inmiddels is.

De uitdaging voor de komende jaren is duidelijk: blijven profiteren van de mogelijkheden van AI, terwijl de benodigde energie zo duurzaam mogelijk wordt opgewekt en gebruikt.

Bron

https://nos.nl/artikel/2622984-een-microsoft-datacenter-gebruikt-1-procent-van-alle-stroom-in-nederland