Let op: dit artikel gaat over online seksueel misbruik. Het blijft bewust bij uitleg en praktische hulp, zonder details over beelden of tools.

Direct hulp nodig?

• Acuut gevaar? Bel 112.
• Is er een nepnaaktbeeld van jou of je kind verspreid, of dreigt iemand dat te doen? De hulplijn van Offlimits is gratis en anoniem, via hulplijn.offlimits.nl. Je kunt er bellen of chatten.
• Aangifte doen kan via politie.nl of telefonisch via 0900-8844.

Het is nooit jouw schuld. De schuld ligt bij de persoon die het beeld maakt of deelt.

Steeds meer apps en AI-diensten kunnen van een gewone foto een nepnaaktbeeld maken. Dat kost weinig moeite. Een foto van een vakantie, van school of van sociale media is genoeg. Het Nederlands Dagblad schrijft in een analyse dat het maatschappelijk gesprek over deze ontwikkeling nog grotendeels uitblijft. Dit artikel zet de feiten en de hulpmogelijkheden op een rij.

Wat zijn uitkleedapps?

Uitkleedapps gebruiken AI om kleding van een foto te “verwijderen”. Het resultaat is een nepbeeld. Het ziet er echt uit, maar de persoon heeft nooit zo geposeerd. Zulke beelden worden ook wel deepnudes genoemd, een vorm van deepfake.

De slachtoffers zijn vooral vrouwen en minderjarigen. In principe kan het iedereen overkomen. De impact is groot, ook al is het beeld nep. Wat je ziet, haal je niet meer uit je hoofd, en een verspreid beeld is moeilijk terug te halen.

Nederlandse toezichthouders, politie en Openbaar Ministerie wijzen op nog iets. Ook minderjarigen gebruiken zulke tools om beelden van andere minderjarigen te maken en te delen. Veel jongeren weten niet dat dit strafbaar is.

Wat zegt de wet?

In Nederland is het strafbaar om seksuele beelden van iemand zonder toestemming te verspreiden. Dat geldt ook voor nepbeelden. Sinds 2024 is dit aangescherpt in de Wet seksuele misdrijven. Het kabinet schreef aan de Tweede Kamer over uitkleedtools. Gebruik zonder toestemming is in de praktijk vrijwel altijd strafbaar of onrechtmatig.

Voor beelden van minderjarigen gelden nog zwaardere regels. Een “grapje” is geen excuus.

Ook de aanbieders van zulke tools worden aangepakt:

• Nederland: op 26 maart 2026 verbood de rechtbank Amsterdam de uitkleedfunctie van de chatbot Grok en het platform X in Nederland. De rechter legde een dwangsom op van 100.000 euro per dag, met een maximum van 10 miljoen euro. De rechter ging niet mee in de eis voor een wereldwijd verbod, omdat hij daarover niet gaat. De zaak werd aangespannen door Offlimits en het Fonds Slachtofferhulp.
• Europa: in het voorjaar van 2026 stemde het Europees Parlement met 569 tegen 45 stemmen in met een gedeeltelijk verbod. AI-apps mogen herkenbare, echte mensen dan niet meer zonder toestemming “uitkleden”.
• Nederlandse toezichthouders, politie en OM willen een volledig verbod, ook als de afgebeelde persoon toestemming geeft. Hoe het Europese verbod in Nederland wordt ingevoerd, moet nog worden uitgewerkt.

Wat kun je doen als er een nepnaaktbeeld is?

Gaat het om jou of om je kind? Dan helpen deze stappen:

1. Praat erover met iemand die je vertrouwt. Dat geeft lucht, en je staat er niet alleen voor.
2. Bewaar bewijs. Maak screenshots van het beeld, de berichten, het account en de website. Schrijf op wanneer je het zag. Verwijder niets voordat je dit hebt vastgelegd, want te snelle verwijdering kan een politieonderzoek lastiger maken.
3. Vraag om verwijdering. Meld het beeld bij het platform of de website, en vraag de verspreider het te verwijderen. Offlimits kan helpen met verwijderverzoeken. De organisatie is door de Autoriteit Consument & Markt aangewezen als “trusted flagger”, waardoor meldingen met voorrang worden bekeken.
4. Overweeg een melding of aangifte bij de politie. Aangifte is niet verplicht. Is het slachtoffer jonger dan zestien, dan is het verstandig een volwassene mee te laten gaan.
5. Gebruik StopNCII.org. Met deze gratis dienst maak je van een intiem beeld, ook van een nepbeeld, een digitale vingerafdruk. Deelnemende platforms kunnen daarmee voorkomen dat het beeld wordt geplaatst.
6. Zoek ondersteuning. Slachtofferhulp Nederland helpt gratis bij het strafproces en bij schadevergoeding.

Dreigt iemand om een beeld te verspreiden?

Dat heet sextortion: afpersing met naaktbeelden. Het kan ook om nepbeelden gaan. De dader eist dan geld of meer beelden.

• Betaal niet. Volgens Fonds Slachtofferhulp houdt een afperser zich nooit aan zijn afspraak.
• Stuur geen nieuwe beelden.
• Bewaar de berichten en de contactgegevens van de afzender.
• Stuur eventueel een stopbrief. Daarin laat je weten dat verspreiden strafbaar is. Slachtofferhulp en Offlimits leggen op hun sites uit hoe dat werkt.
• Chantage is strafbaar. Je kunt er aangifte van doen.

Praten met kinderen en jongeren

Een gesprek hierover hoeft niet confronterend te zijn. Een paar punten helpen:

• Zeg dat ze altijd bij je terechtkunnen, ook als ze iets hebben gedaan of gestuurd waar ze zich voor schamen. Schaamte is wat afpersers uitbuiten.
• Leg uit dat nepbeelden echte schade doen en dat maken en doorsturen strafbaar kan zijn.
• Maak duidelijk dat doorsturen ook meedoen is. Wie een beeld deelt, vergroot de schade.
• Praat over foto’s: wat deel je openbaar, en wie kan het zien? Dat voorkomt niet alles, want het ligt nooit aan het slachtoffer. Het beperkt wel hoeveel materiaal er vrij te vinden is.

Heeft je kind zelf zo’n beeld gemaakt of gedeeld? Blijf rustig, zorg dat het niet verder wordt verspreid en vraag advies. Offlimits helpt ook ouders en hulpverleners, niet alleen slachtoffers.

AI-partners: een korte uitleg

Er bestaan apps waarin je zelf een AI-vriend of -vriendin samenstelt. Zo’n personage is gemaakt om een persoonlijke, bijna exclusieve band met je op te bouwen. Het Nederlands Dagblad meldt dat het aantal van deze apps tussen 2022 en 2025 met ongeveer 700 procent steeg. De krant baseert zich op cijfers van de Amerikaanse psychologenvereniging.

Niet elke app werkt hetzelfde. Sommige houden afstand van seksuele inhoud, andere niet. Voor jongeren is het goed om te weten dat zo’n personage geen echte persoon is. Het is software, ontworpen om je te laten terugkomen. Ook wat je erin typt, wordt opgeslagen.

Wil je hier meer over leren?

Op Computerwijs vind je cursussen over mediaopvoeding, voor ouders en voor professionals. Daar leer je hoe je met kinderen praat over wat ze online tegenkomen.

Bronnen

• Nederlands Dagblad, “In de wereld van AI-porno zijn geen grenzen meer” (analyse van Jilke Tanis, 5 oktober 2026)
• ID.nl, “Nederlandse toezichthouders en politie zien graag geheel verbod op ‘uitkleedapps'”
• VRT NWS, “Rechter verbiedt uitkleedfunctie in chatbot Grok in Nederland”
• Tweede Kamer, kabinetsreactie over de nudify-problematiek
• Radar, “AI-gemaakte naaktfoto’s zijn strafbaar. Wat kun je doen als slachtoffer?”
• Hulplijn Offlimits, “Ongewilde foto’s en video’s op het internet”
• Meldknop, “Naaktbeelden gedeeld”
• Slachtofferhulp Nederland, “Wat is sextortion?”
• StopNCII.org, veelgestelde vragen