Kunstmatige intelligentie ontwikkelt zich razendsnel. Maar terwijl veel mensen zich afvragen wat AI allemaal kan, speelt er achter de schermen een andere belangrijke vraag: wie mag de krachtigste AI eigenlijk gebruiken? Een recente ontwikkeling in de Verenigde Staten laat zien dat dit niet langer alleen een beslissing van AI-bedrijven is.

AI wordt steeds belangrijker

Programma’s zoals ChatGPT worden steeds slimmer. Ze kunnen teksten schrijven, programmeren, afbeeldingen maken en complexe problemen oplossen. Voor veel mensen zijn ze inmiddels een dagelijks hulpmiddel geworden.

Juist doordat AI steeds krachtiger wordt, groeit ook de bezorgdheid. Niet alleen over privacy en auteursrecht, maar ook over nationale veiligheid. Overheden vrezen dat zeer geavanceerde AI kan worden misbruikt voor cyberaanvallen, het ontwikkelen van gevaarlijke stoffen of grootschalige desinformatie.

Daardoor wordt AI steeds vaker gezien als een strategische technologie, vergelijkbaar met geavanceerde computerchips of cryptografie.

De rol van de Amerikaanse overheid

Volgens recente berichtgeving krijgt de Amerikaanse overheid meer invloed op de introductie van de meest geavanceerde AI-modellen. Ontwikkelaars van zulke systemen moeten deze vooraf beschikbaar stellen voor een veiligheidsbeoordeling voordat ze breed worden uitgerold.

Het doel is om mogelijke risico’s vroegtijdig in kaart te brengen. Daarbij wordt onder meer gekeken naar:

• – cyberveiligheid;
• – nationale veiligheid;
• – mogelijke militaire toepassingen;
• – risico’s op misbruik;
• – bescherming van kritieke infrastructuur.

De Amerikaanse regering wil hiermee voorkomen dat zeer krachtige AI zonder voldoende veiligheidsmaatregelen beschikbaar komt.

Waarom gebeurt dit?

De mogelijkheden van AI groeien sneller dan veel deskundigen enkele jaren geleden hadden verwacht.

Nieuwe modellen kunnen bijvoorbeeld:

• – grote hoeveelheden software schrijven;
• – complexe wetenschappelijke informatie analyseren;
• – zelfstandig uitgebreide onderzoeken uitvoeren;
• – zeer overtuigende nepteksten, afbeeldingen en video’s maken.

Hoewel deze mogelijkheden veel voordelen bieden, kunnen ze ook worden misbruikt door cybercriminelen of kwaadwillende organisaties.

Daarom zoeken overheden naar manieren om innovatie mogelijk te houden én tegelijkertijd de veiligheid te bewaken.

Heeft dit gevolgen voor Nederland?

Indirect wel.

Vrijwel alle grote AI-platforms die wij gebruiken zijn afkomstig uit de Verenigde Staten. Denk aan ChatGPT, Claude, Gemini en andere bekende AI-systemen.

Wanneer de Amerikaanse overheid voorwaarden stelt aan de beschikbaarheid van nieuwe AI-modellen, kan dat ook gevolgen hebben voor gebruikers in Europa.

Denk bijvoorbeeld aan:

• – later beschikbaar komen van nieuwe functies;
• – beperkingen voor bepaalde landen of organisaties;
• – extra controles voordat geavanceerde modellen mogen worden gebruikt;
• – strengere veiligheidsmaatregelen.

Voor de meeste Nederlandse gebruikers zal er op korte termijn waarschijnlijk weinig veranderen. Toch laat deze ontwikkeling zien dat AI niet langer alleen een commerciële technologie is, maar ook een geopolitiek onderwerp.

Europa kiest een andere aanpak

Terwijl de Verenigde Staten zich vooral richten op innovatie en nationale veiligheid, kiest Europa voor uitgebreide regelgeving.

Met de Europese AI-verordening (AI Act) worden regels opgesteld voor het ontwikkelen en gebruiken van kunstmatige intelligentie. Daarbij ligt de nadruk op:

• – transparantie;
• – bescherming van persoonsgegevens;
• – veiligheid;
• – verantwoord gebruik;
• – toezicht op toepassingen met een hoog risico.

Bedrijven die wereldwijd AI aanbieden, krijgen daardoor te maken met verschillende regels in verschillende delen van de wereld.

Wat betekent dit voor gebruikers?

Voor de meeste mensen verandert er vandaag nog weinig. ChatGPT en andere AI-tools blijven gewoon beschikbaar.

Toch is het goed om te beseffen dat AI steeds meer wordt gezien als een technologie van strategisch belang. Dat betekent dat overheden zich waarschijnlijk vaker zullen bemoeien met de ontwikkeling, beveiliging en beschikbaarheid van de krachtigste AI-systemen.

Voor bedrijven, scholen en organisaties wordt het daarom steeds belangrijker om niet alleen te weten hoe AI werkt, maar ook welke regels en ontwikkelingen erachter schuilgaan.

Conclusie

AI ontwikkelt zich in hoog tempo. Tegelijkertijd groeit wereldwijd de aandacht voor veiligheid, regelgeving en internationale samenwerking.

De recente maatregelen van de Amerikaanse overheid laten zien dat de krachtigste AI-modellen niet langer uitsluitend een zaak zijn van technologiebedrijven. Overheden willen steeds meer invloed uitoefenen op hoe deze systemen worden ontwikkeld en beschikbaar gesteld.

Voor gebruikers betekent dit vooral dat AI niet alleen een handig hulpmiddel is, maar ook een technologie die steeds belangrijker wordt voor economie, veiligheid en internationale politiek. Wie AI goed wil begrijpen, doet er daarom verstandig aan niet alleen naar de techniek te kijken, maar ook naar de maatschappelijke ontwikkelingen eromheen.

Bronnen

• NOS – Niet OpenAI, maar het Witte Huis bepaalt wie zijn nieuwste AI mag gebruiken
• The White House – Promoting Advanced Artificial Intelligence Innovation and Security

Bijpassende opleidingen van Computerwijs

• AI-trainingen – Leer werken met kunstmatige intelligentie en ChatGPT – Computerwijs