Black Friday en Sinterklaas komen eraan. Veel mensen vragen daarom steeds vaker advies aan een AI-assistent, zoals ChatGPT. Dat schreef de NOS op 14 november 2026.
In dit blog lees je wat er verandert. Je leest ook waar advertenties een rol spelen en hoe je veilig blijft kopen.
Steeds meer mensen winkelen met AI
Volgens onderzoek van Deloitte onder 13.500 consumenten in 15 Europese landen heeft 56 procent weleens met AI gewinkeld. De NOS noemt dit onderzoek ook en schrijft dat het gedrag volgens experts snel verandert.
Wie AI gebruikt, doet dat volgens Deloitte vooral om producten te vergelijken. Dat geldt voor 56 procent van de mensen die AI gebruiken bij het winkelen.
Wat doet een AI-assistent bij het winkelen?
Een AI-assistent helpt je bij het zoeken en kiezen. Je kunt bijvoorbeeld vragen:
- – wat het verschil is tussen twee producten;
- – welk cadeau past bij iemand van tien jaar;
- – waar je op moet letten bij een koopje.
De NOS schrijft dat de antwoorden persoonlijker zijn dan de vaste zoekresultaten die Google vroeger gaf. De assistent geeft ook steeds nauwkeuriger advies over aankopen en kortingen.
Wat verandert er voor winkels?
Winkels willen graag genoemd worden in die antwoorden. Het wordt dus belangrijker dat een winkel goed vindbaar is.
De NOS beschrijft dat winkeliers minder grip hebben op waar de klant uiteindelijk koopt. De chatbot staat namelijk tussen de winkelier en de klant. Een Utrechtse kledingwinkel heeft daarom zijn website beter gestructureerd en veelgestelde vragen uitgewerkt.
OpenAI kondigde een eigen plek voor bedrijven aan, “Bedrijven in ChatGPT”, als bètaversie. Volgens OpenAI kunnen bedrijven hun profiel claimen en gegevens zoals prijzen en beschikbaarheid zelf aanleveren. Ook kunnen ze zien hoe vaak ze worden genoemd en hoe vaak mensen doorklikken naar hun website.
Met zogenoemde Businessagents kan een bedrijf met klanten chatten. Die zijn voorlopig alleen beschikbaar voor webwinkels en dienstverleners in de Verenigde Staten.
Advertenties en eerlijk advies
OpenAI laat bedrijven ook adverteren in ChatGPT. Volgens OpenAI zijn gesponsorde plaatsingen duidelijk gemarkeerd en staan ze los van de antwoorden van ChatGPT.
Toch blijft er een vraag. De NOS noemt als risico dat commerciële belangen een grotere rol kunnen gaan spelen in de antwoorden. Hoogleraar innovatie Deborah Nas (TU Delft) zegt in de NOS: “Het doel van OpenAI hiermee is geld verdienen.”
Ook je privacy blijft een aandachtspunt. Volgens Deloitte zijn gegevensbescherming en veiligheid de grootste zorg van consumenten bij winkelen met AI. OpenAI zegt dat het gesprekken van gebruikers niet met bedrijven deelt.
Ook nepwebshops worden slimmer
Oplichters gebruiken AI ook. ABN AMRO schrijft (4 november 2026) dat fraudeurs met AI snel een complete webshop kunnen bouwen. Ze gebruiken gekochte reviews en webadressen die lijken op die van bekende merken. Kenmerken waar je vroeger op lette, worden dus nagebootst.
Volgens een flitspeiling in opdracht van ABN AMRO onder 1.079 Nederlanders zegt 7 op de 10 nepwebshops nauwelijks nog te herkennen. Bijna 1 op de 5 denkt dat een webshop betrouwbaar is als die bovenaan in zoekmachines staat. Bijna een kwart bestelde het afgelopen jaar bij een webshop waar het aan twijfelde.
Daarom raadt ABN AMRO aan vooral naar de aanbieding zelf te kijken. Lijkt die te mooi om waar te zijn? Dan is dat een rode vlag.
Ons advies: dit geldt ook voor een winkel die een AI-assistent noemt. Een vermelding in een antwoord is geen keurmerk.
Zo winkel je slimmer met AI
Ons advies:
- – Gebruik de assistent om te vergelijken en om ideeën op te doen. Neem de uiteindelijke beslissing zelf.
- – Controleer de prijs, de levertijd en de voorwaarden op de website van de winkel zelf.
– Controleer het webadres voordat je betaalt. ABN AMRO noemt hiervoor de gratis tool Checkjelinkje. - – Let op meldingen als “gesponsord” of “advertentie”.
- – Deel geen betaalgegevens, wachtwoorden of andere persoonlijke gegevens in een chat.
- – Koop alleen bij een webwinkel die je herkent of hebt gecontroleerd. Een link in een chat is geen garantie dat een winkel betrouwbaar is.
Wil je hier meer over leren?
In onze gratis workshop “Veilig online winkelen” leer je hoe je een webwinkel controleert en veilig betaalt.
Bronnen
- NOS, “AI verandert de manier waarop we winkelen: gaat enorme impact hebben” (14 november 2026): https://nos.nl/artikel/2639452-ai-verandert-de-manier-waarop-we-winkelen-gaat-enorme-impact-hebben
- Deloitte, “AI x Retail: the state of agentic commerce in Europe” (de pagina toont geen datum, auteursrecht 2026): https://www.deloitte.com/nl/nl/Industries/retail/perspectives/ai-x-retail-the-state-of-agentic-commerce-in-europe.html
ABN AMRO, “Onderzoek ABN AMRO: 7 op de 10 Nederlanders zeggen nepwebshops nauwelijks nog te herkennen” (4 november 2026): https://www.abnamro.com/nl/nieuws/onderzoek-abn-amro-7-op-de-10-nederlanders-zeggen-nepwebshops-nauwelijks-nog-te-herkennen - OpenAI, “Maak kennis met Bedrijven in ChatGPT” (de pagina toont geen datum, geraadpleegd 14 november 2026): https://openai.com/index/introducing-businesses-chatgpt/


0 Reacties op "Winkelen met AI: wat verandert er en waar let je op?"