In je eigen auto voelt het alsof je vrij kunt praten. Toch waarschuwt de AIVD dat moderne auto’s veel gegevens verzamelen. Niet alleen de fabrikant kan daar toegang toe krijgen. De dienst publiceerde daarover op 30 september 2026 de brochure “De moderne auto als mogelijke spion”. Ook het consumentenprogramma Kassa besteedde er aandacht aan.

Moet je nu schrik krijgen van je auto? Dat zegt de AIVD niet. De dienst roept op om bewust om te gaan met de risico’s en ze per situatie in te schatten. Dit artikel zet op een rij wat er is gezegd en wat je er zelf mee kunt.

Wat waarschuwt de AIVD?

Moderne auto’s zijn steeds slimmer. Ze hebben digitale systemen die data verzamelen en met internet verbonden zijn. Dat heeft praktische voordelen. Maar die systemen verzamelen ook veel gegevens. Het gaat om gegevens over de inzittenden, de auto zelf en mensen en objecten in de omgeving.

Volgens de AIVD hebben gebruikers meestal weinig zicht op wat er wordt opgeslagen of verstuurd. Dat gebeurt automatisch en vaak ongemerkt.

Wie heeft toegang tot de gegevens?

De brochure noemt meerdere partijen:

• Autofabrikanten, en vaak ook dealers, lease- en onderhoudsbedrijven.
• App-ontwikkelaars, leveranciers van onderdelen en clouddiensten.
• Statelijke actoren. Zij kunnen gegevens opvragen bij bedrijven of zelf hackaanvallen uitvoeren.
• Cybercriminelen. Zij kunnen gegevens gijzelen of verhandelen.

Welke onderdelen van je auto verzamelen data?

De AIVD loopt in de brochure de systemen langs. Dit zijn de belangrijkste:

• Microfoons. Die kunnen op afstand worden ingeschakeld, zodat gesprekken kunnen worden afgeluisterd. Het advies is om geen vertrouwelijke gesprekken in of rond de auto te voeren.
• Camera’s, binnen en buiten. Ook die kunnen op afstand worden geactiveerd. Houd er rekening mee wat de camera’s kunnen zien.
• Telefoonkoppeling. Bluetooth, wifi, USB en draadloos laden kunnen toegang geven tot interne systemen. Via die weg kunnen ook gegevens van je telefoon worden gehaald.
• Infotainmentsysteem. Dit is het centrale punt voor dataverzameling en opslag. Het kan onder meer apparaatnummers, contactgegevens, internetverkeer, berichten en navigatiegegevens bevatten. Een deel daarvan wordt gedeeld met de leverancier en andere partijen.
• Gps en volgsystemen. Fabrikanten gebruiken dit om auto’s live te volgen en reisbewegingen vast te leggen. Kwaadwillenden kunnen de live-locatie ook volgen.
• Telematicamodule. Dit onderdeel heeft internettoegang voor bijvoorbeeld fileinformatie en software-updates. Er worden ook gegevens mee gedeeld met de fabrikant.
• Laadpalen bij elektrische auto’s. Die verzenden gegevens over de gekoppelde auto.

Voor wie is de waarschuwing bedoeld?

De AIVD richt zich vooral op mensen met gevoelige informatie. Denk aan hooggeplaatste functionarissen en mensen in sleutelfuncties bij de overheid of in het bedrijfsleven. Dat benadrukte ook de techexpert in Kassa. Hij noemde politici, ministers en medewerkers van organisaties in vitale sectoren, zoals energie en hoogwaardige techniek.

Volgens de AIVD kunnen ook gewone gebruikers er iets aan hebben. Niet elk advies past in elke situatie, dus je schat de risico’s zelf per situatie in.

Wat zei Kassa?

In het programma werd de waarschuwing van de AIVD besproken met een techexpert. Zijn belangrijkste advies voor mensen met een gevoelige functie was om de auto niet meer als privéomgeving te zien. Hij vergeleek het met een treincoupé, waar iedereen kan meeluisteren.

De expert gaf ook praktische punten:

• Kijk goed naar de instellingen. Standaard staan allerlei gegevens beschikbaar, maar je kunt dingen uitzetten.
• Gebruik een kabel waarmee je alleen oplaadt, als je je telefoon aansluit.
• Autofabrikanten delen veel gegevens. Volgens hem blijkt uit Amerikaans onderzoek dat dit ook gebeurt met bedrijven als Google, Amazon, Meta en Microsoft. Dat zijn zijn woorden in het programma, wij hebben dat onderzoek niet zelf gecontroleerd.
• Gegevens kunnen in verkeerde handen vallen. Ook als bedrijven zich aan de wet houden, kunnen gegevens bij datahandelaren of na een inbraak in systemen terechtkomen.

Het programma kondigde aan dat de techexpert terugkomt. Dan legt hij uit wat je kunt doen om je privacy beter te beschermen.

Wat kun je zelf doen?

Dit zijn de adviezen uit de AIVD-brochure, vertaald naar de dagelijkse praktijk. Ze zijn vooral bedoeld voor wie met gevoelige informatie werkt, maar je kunt ze ook zelf gebruiken:

1. Voer geen vertrouwelijke gesprekken in of vlak bij de auto.
2. Vermijd automatisch koppelen via Bluetooth of wifi. Koppel liever bewust, per rit.
3. Gebruik geen draadloos laden in de auto.
4. Gebruik bij USB een datablocker. Dat is een stekker die alleen stroom doorlaat. Zo komt er geen dataverbinding tot stand.
5. Vul geen thuisadres of ander gevoelig adres in in het navigatiesysteem.
6. Weeg het gebruik van de ingebouwde navigatie af tegen het doel van je reis.
7. Houd rekening met de camera’s. De AIVD raadt af om voor reizen naar gevoelige locaties een auto met externe camera’s te gebruiken.

Over gps, de telematicamodule en laadpalen is de AIVD eerlijk. Die risico’s zijn niet te voorkomen met techniek of gedrag. Je kunt ze alleen afwegen tegen het doel en de invulling van je reis.

Past dit bij andere privacyvragen?

Zeker. Ook bij andere apparaten die onopvallend gegevens verzamelen speelt dezelfde vraag. Lees bijvoorbeeld ons artikel over camerabrillen en privacy. Over wat je kunt doen als je gegevens zijn gelekt, schreven we in Datalekmoe: waarom je toch moet opletten als je gegevens zijn gelekt.

Meer tips voor het veilig omgaan met je telefoon en gegevens vind je in onze kennisbank over online veiligheid.

Bronnen

• AIVD, “De moderne auto als mogelijke spion” (brochure, 30 september 2026)
• AIVD, “Digitale dreigingen in slimme voertuigen” (nieuwsbericht, 30 september 2026)
• AIVD, “Spionagerisico’s en moderne voertuigen”
• Kassa (NPO Start)